Loading...

I Spotkanie FEA

by admin, 9 lutego 2016
ZAPROSZENIE

Szanowni Państwo,

zapraszamy na I spotkanie Forum Edukatorów Archiwalnych, które odbędzie się w Toruniu (Collegium Humanisticum UMK, ul. Bojarskiego 1) w dniach 24 – 25 kwietnia 2015 r. Zaproszenie kierujemy do wszystkich zainteresowanych edukacją archiwalną, zwłaszcza do osób, które pracując w różnego typu archiwach zajmują się działalnością edukacyjną, a także osób, dla których zagadnienia edukacji archiwalnej szczególnie są bliskie. Planowane cele spotkania to: Powołanie Forum Edukatorów Archiwalnych, przedstawienie zadań, celów i sposobów pracy Forum, Zainicjowanie dyskusji nad kształtem Forum, harmonogramem prac i spotkań, tematyką kolejnych spotkań, działaniami na rzecz integrowania środowiska edukatorów archiwalnych, Dyskusja dotycząca edukacji w archiwach, Zajęcia warsztatowe poświęcone tematyce lekcji archiwalnej, Wymiana doświadczeń – gościnne wizyty w toruńskich archiwach: Archiwum Państwowym w Toruniu, Fundacji Generał Elżbiety Zawackiej. Archiwum i Muzeum Pomorskim Armii Krajowej oraz Wojskowej Służby Polek. Obecnie podstawową platformą komunikacyjną Forum Edukatorów Archiwalnych jest fanpage na portalu społecznościowym Facebook: www.facebook.com/ForumEdukatorowArchiwalnych. Tam też zamieszczane będą informacje dotyczące spotkania. Udział w spotkaniu jest bezpłatny. Zgłoszenia prosimy przesyłać najpóźniej do 2 kwietnia 2015 r. na adres forumedukatorowarchiwalnych@gmail.com Serdecznie zapraszamy wszystkich zainteresowanych edukacją archiwalną do aktywnego uczestnictwa w pracach Forum Edukatorów Archiwalnych, dzielenia się doświadczeniem, spostrzeżeniami i uwagami, uczenia się i uczenia innych.

Hubert Mazur i Agnieszka Rosa

PROGRAM

I spotkanie Forum Edukatorów Archiwalnych

Toruń (Collegium Humanisticum UMK, ul. Bojarskiego 1), 24 – 25 kwietnia 2015 r.

Piątek 24 kwietnia,godz. 11.00 – 18.00

11.00 – 11.30: rozpoczęcie spotkania, przedstawienie celów i zadań Forum, dyskusja nad kształtem Forum, propozycje terminu i miejsca kolejnego spotkania Hubert Mazur (AP w Kielcach) i Agnieszka Rosa (UMK) opowiedzą o założeniach Forum Edukatorów Archiwalnych

11.30 – 13.00: referaty i dyskusja Stanisław Roszak (UMK) opowie o zakresie współpracy archiwum ze szkołami i nauczycielami, Monika Klimowicz (Forum Edukatorów Muzealnych) opowie o działalności Forum Edukatorów Muzealnych, Marlena Jabłońska (UMK) opowie o tym jak ważna może być działalność edukacyjna archiwów w kontekście budowania ich pozycji w społeczeństwie, Tomasz Piekarski (AP w Płocku) opowie o edukacji z perspektywy dyrektora archiwum, Paweł Zielony (BUiAD, IPN KŚZpNP) opowie o doświadczeniach pionu archiwalnego IPN w zakresie organizacji lekcji archiwalnych i popularyzacji zasobu,

13.30 – 15.00: warsztaty, część teoretyczna dot. lekcji archiwalnej Hubert Mazur (AP w Kielcach), Lekcja archiwalna jako forma działalności edukacyjnej archiwów, Grażyna Tyrchan i Marek Szczepaniak (AP w Poznaniu, Oddział w Gnieźnie), Tematyka lekcji archiwalnych – skąd archiwiści mają czerpać wiedzę na ten temat? Violetta Urbaniak (AP w Warszawie) i Teresa Stachurska – Maj (Mazowieckie Samorządowe Centrum Doskonalenia Nauczycieli), Jak wykorzystywać na lekcji archiwalnej źródła? Agnieszka Kudełka, (Ośrodek KARTA), Lekcje archiwalne w archiwach społecznych,

15.00 – 17.00: warsztaty, część praktyczna dotycząca lekcji archiwalnej, przeprowadzone zostaną przez Małgorzatę Strzelecką i Agnieszkę Wieczorek z Zakładu Dydaktyki Historii i Wiedzy o Społeczeństwie UMK w Toruniu,

17.00 – 18.00: dyskusja podsumowująca.

Sobota 25 kwietnia, godz. 10.00 – 13.00

godz. 10.00 – 11.30, wizyta w Fundacji Generał Elżbiety Zawackiej. Archiwum i Muzeum Pomorskie Armii Krajowej oraz Wojskowej Służby Polek/ wizyta w Archiwum Państwowym w Toruniu godz.

11.30 – 13.00, wizyta w Archiwum Państwowym w Toruniu/ wizyta w Fundacji Generał Elżbiety Zawackiej. Archiwum i Muzeum Pomorskie Armii Krajowej oraz Wojskowej Służby Polek

SPRAWOZDANIE

Sprawozdanie z I spotkania Forum Edukatorów Archiwalnych

Integracja osób zajmujących się edukacją w archiwach to główna idea pomysłodawców Forum Edukatorów Archiwalnych. Inicjatywa ta skierowana została nie tylko do osób, które pracują w różnego typu archiwach i przygotowują formy edukacyjne, ale także do tych wszystkich, dla których zagadnienia edukacji w archiwach są bliskie, czyli także teoretyków, dydaktyków, studentów1. Pomysłodawcami Forum i organizatorami I spotkania są Hubert Mazur – przedstawiciel Archiwum Państwowego w Kielcach i Agnieszka Rosa – przedstawiciel toruńskiego uniwersyteckiego ośrodka kształcącego archiwistów, Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Przed I spotkaniem postawili następujące cele: integracja środowiska edukatorów archiwalnych, wymiana doświadczeń oraz dyskusja dotycząca edukacji w archiwach, zwłaszcza lekcji archiwalnej, której to w czasie I spotkania poświęcono zwłaszcza uwagę. Spotkanie zostało zorganizowane na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Odbyło się w dniach 24 – 25 kwietnia 2015 roku, w Collegium Humanisticum UMK (obrady 24 kwietnia) oraz w archiwach: Archiwum Państwowym w Toruniu i Fundacji Generał Elżbiety Zawackiej. Archiwum i Muzeum Pomorskim Armii Krajowej oraz Wojskowej Służby Polek (obrady 25 kwietnia). W I spotkaniu Forum wzięło udział 80 osób. Byli przedstawiciele uniwersytetów: Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Mikołaja Kopernika w Toruniu, Szczecińskiego; przedstawiciele władz archiwalnych i archiwów państwowych: Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych, Archiwum Głównego Akt Dawnych, Archiwów Państwowych w Białymstoku, Bydgoszczy, Gdańsku, Kielcach, Koszalinie, Lublinie, Olsztynie, Opolu, Piotrkowie Trybunalskim, Tomaszowie Mazowieckim, Płocku, Kutnie, Poznaniu, Gnieźnie, Radomiu, Siedlcach, Ełku, Toruniu, Warszawie, Zamościu i Zielonej Górze; przedstawiciele Narodowego Instytutu Audiowizualnego; przedstawiciele Instytutu Pamięci Narodowej: Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów, Oddziału w Białymstoku, Delegatury w Bydgoszczy, Oddziału w Poznaniu i Oddziału w Warszawie; przedstawiciele Archiwum Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego; przedstawiciele Ośrodka KARTA i Fundacji Gen. Elżbiety Zawackiej, a także innych archiwów społecznych, ośrodków dokumentacyjnych i lokalnych archiwów społecznych; przedstawiciele Muzeum Etnograficznego w Toruniu oraz Forum Edukatorów Muzealnych; przedstawiciele archiwów zakładowych, składnic akt i archiwów bieżących oraz liczni sympatycy edukacji w archiwach. Spotkanie rozpoczęli Hubert Mazur i Agnieszka Rosa, przywitali gości, przedstawili ideę, cele i zadania Forum, a także zarysowali plan dalszych działań w zakresie integracji środowiska edukatorów archiwalnych. Następnie głos zabrali przedstawiciele: Wydziału Nauk Historycznych UMK – prodziekan dr hab. Waldemar Chorążyczewski, prof. UMK, Instytutu Historii i Archiwistyki – dyrektor prof. dr hab. Waldemar Rozynkowski, Archiwum Państwowego w Toruniu – dyrektor mgr Beata Herdzin i Fundacji Generał Elżbiety Zawackiej – wiceprezes zarządu i kierownik archiwum dr Katarzyna Minczykowska-Targowska. Całe spotkanie Forum Edukatorów Archiwalnych zostało podzielone na 3 części. Część pierwsza dotyczyła działalności Forum i zagadnień edukacji w archiwach. Część druga, obejmująca także zajęcia warsztatowe, poświęcona została tematyce lekcji archiwalnej, część trzecia natomiast wymianie doświadczeń i gościnnym wizytom w toruńskich archiwach: Archiwum Państwowym w Toruniu i Fundacji Generał Elżbiety Zawackiej. Pierwszą część obrad poprowadził Waldemar Chorążyczewski. W tej części uczestnicy wysłuchali pięciu wystąpień. Jako pierwszy zabrał głos przedstawiciel uniwersyteckiego środowiska dydaktyków Stanisław Roszak z Zakładu Dydaktyki Historii i Wiedzy o Społeczeństwie UMK. Opowiedział o zakresie i możliwościach współpracy archiwum ze szkołami i nauczycielami. Nacisk położył zwłaszcza na ukazanie zmian w kształceniu ogólnym i miejsca archiwów w edukacji szkolnej. Drugie wystąpienie należało do przedstawicielki Forum Edukatorów Archiwalnych Moniki Klimowicz pracującej w Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie. Prelegentka opowiedziała o Forum Edukatorów Muzealnych, o genezie jego powstania, działalności, zakresie i doświadczeniach. Podkreśliła, że Forum to jest platformą integrującą osoby zajmujące się w swojej codziennej pracy edukacją, pracujące jednak w różnego typu muzeach, mających bardzo różny status, odmienne zbiory i zakres działalności, finansowanych z różnych środków. Forum nieprzerwanie działa od 2006 roku, organizując w każdym roku spotkania edukatorów muzealnych, a jednym z jego największych osiągnięć jest wydany drukiem „Raport o stanie edukacji muzealnej”2. Marlena Jabłońska z Zakładu Zarządzania Dokumentacją i Informacji Archiwalnej UMK opowiedziała o tym jak ważna jest działalność edukacyjna archiwów w kontekście budowania ich pozycji w społeczeństwie. Prelegentka porównała archiwum do panny na wydaniu, która się stroi, a jednak jest niedostępna, archiwa nie powinny być takie, powinny się promować i pamiętać o marketingu swych usług. Następnie dyrektor Archiwum Państwowego w Płocku Tomasz Piekarski opowiedział o edukacji w archiwum z perspektywy kierującego placówką. Podkreślił zwłaszcza zakres przedsięwzięć edukacyjnych swojego archiwum w kontekście jego działalności regionalnej. Przedstawiciel Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów Instytutu Pamięci Narodowej. Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Paweł Zielony opowiedział o doświadczeniach pionu archiwalnego IPN w zakresie organizacji lekcji archiwalnych i popularyzacji zasobu. Dyskusja dotycząca kształtu Forum i edukacji w archiwach została przeniesiona na koniec pierwszego dnia spotkania. Drugą część obrad, już warsztatową, poświęconą zagadnieniom teoretycznym i praktycznym dotyczącym lekcji archiwalnej, poprowadziła Katarzyna Minczykowska – Targowska. Uczestnicy wysłuchali czterech wystąpień przedstawicieli głównie środowiska archiwistów, a następnie wzięli udział w zajęciach warsztatowych poprowadzonych przez dydaktyków. Jako pierwszy w tej części spotkania wystąpił Hubert Mazur, który omówił lekcję archiwalną jako formę działalności edukacyjnej archiwów. Prelegent zdefiniował lekcję archiwalną, zwracając zwłaszcza uwagę na cele, metody i środki dydaktyczne na niej stosowane, jednocześnie przedstawiając główne błędy dokonywane w realizacji tej formy edukacyjnej. Kolejny referat przygotowany wspólnie przez kierownika Archiwum Państwowego w Poznaniu Oddział w Gnieźnie Marka Szczepaniaka i pracownika tegoż Archiwum Grażynę Tyrchan wygłoszony został przez Marka Szczepaniaka. Autor w swoim wystąpieniu opowiedział o tym po co i skąd archiwiści mają czerpać wiedzę o tematyce lekcji przygotowywanych w archiwach, tak aby były one atrakcyjne dla nauczycieli korzystających z oferty archiwum i uczniów biorących w nich udział. Violetta Urbaniak z Archiwum Państwowego w Warszawie i Teresa Stachurska – Maj z Mazowieckiego Samorządowego Centrum Doskonalenia Nauczycieli opowiedziały jak skutecznie wykorzystywać na lekcji archiwalnej źródła. Jako ostatnia w tej części obrad wystąpiła Agnieszka Kudełka z Ośrodka KARTA, która przedstawiła przegląd i zakres działań edukacyjnych realizowanych przez to archiwum społeczne. Zajęcia warsztatowe poświęcone lekcji archiwalnej przeprowadziły przedstawicielki Zakładu Dydaktyki Historii i Wiedzy o Społeczeństwie UMK Małgorzata Strzelecka i Agnieszka Wieczorek. Prelegentki wprowadziły uczestników w zagadnienia: budowy lekcji, metod na niej stosowanych, podstawy programowej kształcenia ogólnego oraz ogólnych i szczegółowych celów kształcenia, a także doboru i wykorzystania na lekcjach źródeł. Zajęcia zakończono dyskusją dotyczącą lekcji archiwalnej i wykorzystywania na niej źródeł oraz edukacji w archiwach. Na koniec pierwszego dnia spotkania odbyła się także dyskusja dotycząca dalszych działań i kształtu Forum Edukatorów Archiwalnych. Zgromadzeni uczestnicy poparli inicjatywę, wyrazili potrzebę organizowania tego typu spotkań teoretyczno – warsztatowych pozwalających na wymianę doświadczeń i dokształcanie zawodowe, wyrazili także chęć udziału w kolejnych spotkaniach Forum. 55 osób zadeklarowało udział w dalszych pracach Forum Edukatorów Archiwalnych. Trzecia część spotkania odbywająca się w sobotę 25 kwietnia przeniesiona została z gmachu Collegium Humanisticum do toruńskich archiwów: Archiwum Państwowego w Toruniu i Fundacji im. Gen. Elżbiety Zawackiej. Uczestnicy zostali podzieleni na dwie grupy. Podczas gdy I grupa odwiedzała Fundację, druga gościła w Archiwum Państwowym i odwrotnie. W Archiwum Państwowym w Toruniu uczestnicy mieli możliwość obejrzenia wystawy archiwalnej pt. „Twierdza Toruń” zorganizowanej z okazji odbywającego się w Toruniu w kwietniu XV Toruńskiego Festiwalu Nauki i Sztuki. Autorem wystawy jest Dariusz Chyła, który nie tylko oprowadził uczestników po wystawie, ale także wspólnie z dyrektor placówki Beatą Herdzin opowiedział o działalności edukacyjnej Archiwum Państwowego w Toruniu. Uczestnicy zwiedzili także magazyny i obejrzeli pracownię naukową. W Fundacji uczestników przywitała Katarzyna Minczykowska – Targowska, pokazała siedzibę Fundacji, jej kolejne piętra ze stałymi wystawami, magazyn, zaplecze, czytelnię, pracownie i pomieszczenia biurowe. Opowiedziała o zakresie działalności Fundacji, zwłaszcza o działalności edukacyjnej i współpracy w tym zakresie z licznymi instytucjami, o zbiorach Archiwum, a także o założycielce Fundacji gen. Elżbiecie Zawackiej. Katarzynę Minczykowską – Targowską w oprowadzaniu pierwszej grupy wspierał prof. Andrzej Tomczak. W Archiwach kontynuowano też dyskusję z dnia poprzedniego. Ustalono, że istnieje silna potrzeba utrzymania i rozwijania rozpoczętej dyskusji dotyczącej edukacji w archiwach, a kolejne spotkanie Forum Edukatorów Archiwalnych odbędzie się jeszcze w tym roku (2015). Agnieszka Rosa

1 Szerzej na ten temat: H. Mazur, A. Rosa, Forum Edukatorów Archiwalnych – manifest założycielski, Archiwista Polski, nr 4, 2014, s. 7 – 10.
2 Edukacja muzealna w Polsce. Sytuacja, kontekst, perspektywy rozwoju. Raport o stanie edukacji muzealnej w Polsce, red. M. Szeląg, Warszawa 2012; a także: Raport o stanie edukacji muzealnej. Suplement. Część 1, red. M. Szeląg, Universitas, 2014, ss. 168.